Hoe ontlucht u uw cv-installatie goed?

Ontluchten doet u met de pomp uit, van laag naar hoog en van dichtbij de ketel naar ver weg. Dus eerst de begane grond, dan de eerste verdieping, dan de zolder, en op elke verdieping begint u bij de radiator die het dichtst bij de ketel zit. Die volgorde is niet willekeurig: lucht stijgt, en zodra de pomp stilstaat verzamelt hij zich in de hoogste punten. Werkt u van boven naar beneden, dan duwt u lucht terug de kring in en staat u een uur later opnieuw te draaien. Hieronder staat het hele rondje, inclusief wat u daarna met de druk moet doen.

De voorbereiding

Zet de ketel uit en wacht een half uur, zodat de pomp stilstaat en het water tot rust komt. Bij een thermostaat met een zomerstand of een servicestand is dat een kwestie van een knop; anders zet u het toestel op de schakelaar uit. Controleer de druk voordat u begint en vul zo nodig aan tot ongeveer 1,8 bar, want ontluchten kost druk.

Zet alle thermostaatkranen open. Een radiator met een kraan op de vorstbeveiliging laat zijn lucht niet los. Leg een doekje of een bakje onder het ontluchtingsnippeltje, want wat eruit komt is bruin en het loopt langs de radiator naar beneden.

Het rondje zelf

Open het nippeltje met een ontluchtingssleutel, een kwartslag is genoeg. U hoort sissen. Zodra er water komt en het sissen stopt, draait u dicht. Ga niet doorspoelen tot de straal helder is, dat kost alleen maar druk en vult uw installatie met vers leidingwater.

Loop zo de hele woning door, per verdieping van dichtbij naar ver. Is er een handdoekradiator in de badkamer, neem die als laatste van die verdieping mee, want die zit vaak op een aftakking die zich anders gedraagt. Sluit af met de hoogste radiator van het huis.

Kijk daarna weer op de manometer. Die staat nu bijna altijd lager dan waar u begon. Vul aan tot 1,5 tot 2,0 bar, zet de ketel aan en laat hem een uur draaien. Doe dan nog een korte tweede ronde, want er komt altijd wat na.

Wat er anders gaat in een appartement

Met 60,1 procent meergezinswoningen is Leiden een stad van bovenwoningen, portiekflats en opgedeelde herenhuizen. Daar hangt het toestel vaak beneden in de meterkast of in een keukenkast, terwijl de verste radiator drie of vier meter hoger zit. Lucht verzamelt zich in dat hoogste punt en komt er alleen uit als de druk hoog genoeg staat.

Merkt u dat er bij de bovenste radiator niets uit komt terwijl hij wel koud is, dan is de druk waarschijnlijk te laag voor die hoogte. Vul eerst aan tot tegen de 2,0 bar, ontlucht daarna, en laat hem zakken naar het normale niveau. Blijft de radiator koud terwijl de rest warm is, dan zit het niet in de lucht maar in de verdeling van het water.

Vloerverwarming ontlucht u niet met een sleutel

In de nieuwere delen van het werkgebied ligt vaker vloerverwarming dan mensen denken. In Pijnacker is 78 procent van de voorraad van voor 2000, in Waddinxveen 78,2 en in Roelofarendsveen 79, wat betekent dat daar een op de vijf woningen uit deze eeuw komt. Die hebben in de begane grond meestal een verdeler in de meterkast of de bijkeuken.

Lucht in een vloerverwarmingscircuit haalt u er niet uit met een ontluchtingssleutel bij een radiator. Dat gaat groep voor groep via de verdeler, met een slang op de aftapkraan en de andere groepen dicht, zodat het water door een lus tegelijk wordt geduwd. Wie dat zonder ervaring probeert, houdt vaak een half warme vloer over en een systeem dat opnieuw ingeregeld moet worden.

Een symptoom dat hierop wijst: een vloer die in de ene kamer warm wordt en in de andere lauw blijft, terwijl de aanvoertemperatuur hoog genoeg is. Dat is werk voor de verdeler en vaak voor de inregeling, niet voor een sleuteltje.

Wanneer ontluchten niet de oplossing is

Blijft er na twee ronden lucht terugkomen, dan komt die ergens vandaan. De drie gebruikelijke bronnen zijn een lek dat onderdruk trekt, een expansievat zonder voordruk, en een automatische ontluchter op de ketel die andersom lucht binnenlaat in plaats van eruit. Alle drie zijn ze aan de installatie te zien, niet aan de radiator.

Een ander signaal is een tikkend of klotsend geluid in de leidingen dat na het ontluchten blijft. Dat is vaker een kwestie van doorstroming of van een pomp die te hoog staat ingesteld dan van lucht. Blijf dan niet ontluchten, want elke ronde kost weer druk en weer een scheut vers water.

Wat wij rekenen

Een ontluchtingsbezoek kost 99 euro exclusief btw. Daarin gaat de hele woning door, wordt de druk daarna op niveau gezet en kijken wij meteen of er een reden is waarom die lucht er zat. Blijkt dat het expansievat zijn voordruk kwijt is, dan hoort u dat ter plekke, met de prijs erbij: een vat vervangen begint bij 199 euro.

Vraagt u ons om bij te vullen, dan zit het ontluchten in dat bezoek meegerekend, ook 99 euro. Andersom geldt hetzelfde. Ze horen technisch bij elkaar, dus wij splitsen er geen twee ritten van.

Kort samengevat

• Ontlucht met de pomp uit, van laag naar hoog en van dichtbij de ketel naar ver weg.
• Draai dicht zodra er water komt; doorspoelen kost alleen druk en vult het systeem met vers water.
• Controleer de druk achteraf en doe na een uur draaien nog een korte tweede ronde.
• In een bovenwoning kan de druk te laag zijn om de hoogste radiator te bereiken.
• Vloerverwarming ontlucht u groep voor groep via de verdeler, niet met een sleuteltje.
• Komt de lucht steeds terug, zoek dan naar een lek, een leeg expansievat of een defecte ontluchter.

Een goede ontluchtingsronde is een half uur werk en houdt een winter lang stand. Komt de lucht binnen een paar weken terug, dan heeft doorgaan geen zin en is het tijd om te kijken waar hij vandaan komt. Dat scheelt u een stapel bijvulbeurten en een installatie die langzaam volloopt met vers water.