Is onderhoud aan uw cv-ketel verplicht?

Nee, voor een particulier is jaarlijks onderhoud aan een cv-ketel niet wettelijk verplicht. Er is geen wet die u een beurt oplegt en er staat geen boete op het overslaan ervan. Toch komt de vraag zelden uit de lucht vallen, want op vier andere plekken staat het wel als voorwaarde: in de garantiebepalingen van de fabrikant, in de polis van uw opstal- of inboedelverzekering, in het huurcontract als u huurt, en in de regels rond wie er aan een gastoestel mag werken. Die laatste, de Gasketelwet, gaat niet over onderhoud maar over de monteur. Hieronder staat per situatie wat er werkelijk van u wordt gevraagd.

Wat de wet wel en niet zegt

Er bestaat geen verplichting voor een woningeigenaar om zijn cv-ketel periodiek te laten nakijken. Wat sinds december 2020 wel geldt, is de Gasketelwet: werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties mogen alleen worden uitgevoerd door een bedrijf met een certificaat volgens de CO-regeling, en de monteur moet aantoonbaar bekwaam zijn. Die regel richt zich op het bedrijf, niet op u.

Voor u betekent dat vooral iets bij het kiezen. Het register van bedrijven met zo'n certificaat is openbaar in te zien, dus u kunt zelf nagaan of degene die u belt aan uw gastoestel mag werken. Doe dat ook als het om een kennis met verstand van zaken gaat, want de regel kent daar geen uitzondering voor.

Wat de fabrikant en de verzekeraar ervan vinden

Vrijwel elke ketelfabrikant koppelt de fabrieksgarantie aan periodiek onderhoud. Gaat er binnen de garantietermijn een warmtewisselaar of een gasblok stuk en kunt u geen onderhoudshistorie laten zien, dan is dat een reden om de claim af te wijzen. Dat staat niet groot op de doos maar wel in de voorwaarden.

Bij verzekeraars gaat het meestal om schade die uit de installatie voortkomt: lekkage, roetschade, in enkele gevallen brand. In de polisvoorwaarden staat dan een zin over normaal onderhoud aan installaties. Of die zin u ooit gaat raken weet u pas als het misgaat, en dat is precies het verkeerde moment om erachter te komen.

Praktisch: bewaar de facturen en de meetrapporten in een mapje of een map op uw telefoon. Twee A4'tjes per jaar is genoeg om later te laten zien dat er aan het toestel gewerkt is.

Huurt u, dan ligt het anders

In een huurwoning is onderhoud aan de verwarming een zaak van de verhuurder. In Leiden is 31,9 procent van de woningvoorraad corporatiebezit, dus voor een flink deel van de stad loopt het contract buiten de bewoner om. Een telefoontje naar de corporatie of de beheerder levert u meteen de naam op van het bedrijf dat daar rijdt.

Wat u als huurder wel zelf merkt, is de kleine hoek: de waterdruk, lucht in een radiator, een thermostaat die op het verkeerde programma staat. Daarvoor komt een verhuurder meestal niet. Blijft een radiator koud terwijl de rest warm wordt, meld het dan toch, want dan zit het vaker in de installatie dan in uw kamer.

In een appartement of een VvE

Zestig procent van de Leidse woningen is meergezins, om precies te zijn 60,1 procent. Dat betekent dat de grens tussen uw installatie en die van het gebouw vaker in beeld komt dan in een rijtjeshuis. Een individuele ketel in uw appartement is van u. Een collectieve ketel in de kelder, een stijgleiding of een gemeenschappelijke afvoer valt onder de VvE.

Zit het toestel in een keukenkast of een bergkast, kijk dan naar de ventilatieroosters in de kastdeur. Die zijn er niet voor niets, en een dichtgeplakt of met spullen volgestouwd kastje is een van de weinige dingen waar u zelf iets aan kunt doen voordat de monteur komt.

En als u op stadsverwarming zit

Dan hangt er geen ketel maar een afleverset, en is ketelonderhoud niet aan de orde. Dat geldt in de Leidse wijken waar CBS het meet voor 8 tot 91 procent van de woningen, en in de Oegstgeester wijk De Kwaak voor 80 procent. Het onderhoud aan de afleverset zelf loopt in de regel via de warmteleverancier, en daar hoort u dan ook te zijn met vragen over dat kastje.

Wat overblijft is alles daarachter: radiatoren, vloerverwarming, ontluchten en het verdelen van het water over de kamers. Dat is wel uw deel van de installatie, en daar valt vaak meer te winnen dan mensen denken.

Wat er gebeurt als u het jaren overslaat

Een toestel dat nooit wordt nagekeken gaat niet direct stuk. Het gaat langzaam slechter draaien: een sifon die volloopt, een ionisatiepen die vervuilt, een expansievat dat zijn voordruk kwijtraakt zonder dat iemand het merkt. Die drie samen verklaren een groot deel van de storingen die wij in oktober en november rijden.

Daar komt de leeftijd bovenop. In Leiden is 88,6 procent van de woningvoorraad van voor 2000, en in een deel daarvan hangt nog een toestel uit de eerste of tweede generatie hoogrendementsketels. Bij zulke toestellen is de vraag niet of er iets komt, maar wanneer, en of het onderdeel dan nog leverbaar is.

Kort samengevat

• Voor een particulier is jaarlijks onderhoud niet wettelijk verplicht.
• Fabrieksgarantie en polisvoorwaarden stellen het vaak wel als eis; bewaar daarom uw facturen en meetrapporten.
• De Gasketelwet gaat over wie er mag werken aan een gastoestel, niet over hoe vaak u onderhoud laat doen.
• Het register van bedrijven met zo'n certificaat is openbaar, dus u kunt het zelf nakijken.
• Huurt u, dan loopt onderhoud via de verhuurder; in Leiden gaat dat om 31,9 procent van de woningen.
• Op stadsverwarming vervalt ketelonderhoud, maar alles achter de afleverset blijft van u.

De eerlijke samenvatting: niemand kan u dwingen, maar vrijwel iedereen die later moet betalen wil de papieren zien. Twijfelt u of uw toestel het nodig heeft, laat het dan een keer nakijken met een meetrapport erbij. Vallen de waarden goed uit, dan weet u dat u een jaar kunt overslaan zonder gokken. Vallen ze tegen, dan weet u waarom.