Hoe vult u uw cv-ketel bij, en hoe vaak hoort dat?

Koud hoort de waterdruk tussen 1,5 en 2,0 bar te staan. Zakt hij daaronder, dan vult u bij via de vulkraan onder de ketel: aansluiten, langzaam openen, kijken tot de meter rond de 1,8 bar staat, dichtdraaien en de slang eraf halen. Dat is het hele kunstje en het kost vijf minuten. De vraag die er werkelijk toe doet is hoe vaak u het moet doen. Een of twee keer per jaar is normaal, zeker in het najaar na een ontluchtingsronde. Moet u elke maand bijvullen, dan is bijvullen niet de oplossing maar het symptoom.

Hoe u het zelf doet

Zet de ketel uit of op de laagste stand en laat het water afkoelen; warm water staat altijd hoger op de meter dan koud water, en als u warm afvult zit u straks te laag. Sluit de vulslang aan op de vulkraan en op een tappunt, ontlucht de slang even zodat er geen lucht meegaat, en open dan langzaam.

U hoort het water lopen. Kijk op de manometer en draai dicht rond 1,8 bar, dus iets onder de bovengrens, want bij opwarmen loopt de druk vanzelf nog wat op. Draai de kraan daarna echt dicht en koppel de slang los. Een vulslang die blijft zitten is een van de oorzaken van een installatie die langzaam vervuilt met leidingwater.

Geen vulkraan te vinden? Bij een deel van de toestellen zit er een ingebouwde vulautomaat achter de mantel, en bij een gesloten systeem met een aparte vulcombinatie zit de kraan bij de watermeter. Ziet u het niet, ga dan niet gokken met kranen die u niet herkent.

Hoe vaak bijvullen normaal is

Een gezonde installatie verliest een klein beetje druk per jaar, doordat er lucht ontsnapt via de automatische ontluchters en doordat het systeem zich zet. Een keer per jaar bijvullen, meestal in september of oktober, past daarbij. Twee keer kan ook, zeker in het eerste jaar na een grote ingreep.

Zakt de druk binnen een week merkbaar terug, dan is er iets anders aan de hand. Dan lekt er ergens water of is het expansievat zijn voordruk kwijt. Doorgaan met bijvullen maakt het in beide gevallen erger: bij een lek loopt er alleen maar meer water weg, en bij een leeg expansievat blaast de overstort het er via de afvoer weer uit.

Houd het bij. Twee data en twee drukwaarden op een briefje achter de ketel zeggen meer dan welk gevoel dan ook, en het scheelt de monteur een half uur zoeken.

Wat de druk in een appartement anders maakt

Van de Leidse woningen is 60,1 procent meergezins. In een appartement op de vierde verdieping moet de druk niet alleen de installatie vullen, maar ook de hoogte overwinnen: ruwweg 0,1 bar per meter boven de ketel. Hangt het toestel in de meterkast en zit de bovenste radiator drie meter hoger, dan is een gemeten 1,3 bar bij de ketel daar boven nog maar net genoeg om de lucht eruit te krijgen.

In de ruime woningen van Wassenaar en Voorschoten speelt het omgekeerde. Daar zit het volume in de lengte: lange leidingen, soms een tweede kring voor een aanbouw of een souterrain. Zo'n systeem heeft meer waterinhoud en dus een groter expansievat nodig, en juist daar valt een te klein of leeggelopen vat sneller op.

Bijvullen en ontluchten horen bij elkaar

Wie bijvult zonder te ontluchten, perst de lucht die er al in zat alleen maar dieper het systeem in. Wie ontlucht zonder bij te vullen, houdt een installatie over die onder de 1 bar staat. In de praktijk doet u ze altijd in die volgorde: eerst op druk, dan ontluchten, dan opnieuw kijken en aanvullen.

Wij rekenen 99 euro exclusief btw per bezoek voor bijvullen en hetzelfde bedrag voor ontluchten. Laat u ons komen om bij te vullen, dan doen wij het ontluchten in datzelfde bezoek mee en blijft het bij die ene 99 euro. Dat is geen aanbieding maar simpele logica: los van elkaar werkt het half.

Zit u op stadsverwarming

Dan hangt er geen ketel met een vulkraan maar een afleverset, en werkt het anders. Hoe de druk in uw eigen kring wordt aangevuld en wie dat mag doen, staat in de instructie van uw warmteleverancier; de set zelf is hun onderhoud. Ga daar niet zelf aan draaien.

Wat u wel merkt is hetzelfde probleem in andere kleren: een radiator die koud blijft terwijl de rest warm wordt, of een borrelend geluid in de leiding. Dat zit achter de afleverset en dat is wel uw installatie. In de Leidse wijken waar CBS het meet gaat dat over 8 tot 91 procent van de woningen, in de Oegstgeester wijk De Kwaak over 80 procent.

Kort samengevat

• Koud hoort de druk tussen 1,5 en 2,0 bar te staan; vul af tot ongeveer 1,8 bar.
• Vul altijd bij met een afgekoelde installatie, anders staat u na afkoeling alsnog te laag.
• Een tot twee keer per jaar bijvullen is normaal; elke maand is een lek of een leeg expansievat.
• Reken op ongeveer 0,1 bar extra per meter hoogte boven de ketel in een appartement.
• Bijvullen en ontluchten kosten allebei 99 euro exclusief btw per bezoek, en samen in een bezoek ook.
• Op stadsverwarming loopt het bijvullen via de instructie van de warmteleverancier.

Noteer bij elke keer bijvullen de datum en de druk waarop u begon. Na drie keer ziet u het patroon vanzelf: een langzame daling over maanden is normaal, een daling die binnen een week terugkomt niet. Met dat lijstje in de hand is een bezoek meestal een kwestie van gericht zoeken in plaats van eerst een uur meten.