Hoe lang gaat een cv-ketel mee?

Reken op vijftien tot achttien jaar. Daarboven is het zelden het toestel dat opgeeft, maar de beschikbaarheid van onderdelen: een fabrikant houdt een serie een aantal jaren in onderdelen en stopt daarna. Vanaf een jaar of vijftien verandert de vraag dus van hoe lang gaat hij nog mee naar wat gebeurt er als er iets kapotgaat. Hoe u in die richting beweegt, hangt af van het water in uw installatie, van hoe vaak het toestel aan en uit gaat, en in een deel van deze regio ook van de ligging aan zee. Hieronder staat wat er echt aan sleutelt.

Waar die vijftien tot achttien jaar vandaan komt

Het is een gemiddelde over de zwakste onderdelen. De warmtewisselaar, de ventilator en het gasblok zijn de drie delen die het toestel economisch bepalen. Gaat er een van die drie na jaar vijftien stuk, dan kost vervangen al snel een derde van een nieuw toestel, en zijn de andere twee even oud.

Toestellen halen in de praktijk soms twintig jaar, meestal in huizen waar de installatie schoon water heeft en waar de ketel weinig start-stopcycli maakt. En er zijn toestellen die het bij twaalf jaar begeven, meestal met een installatie die nooit is doorgespoeld of ingeregeld.

Wat u niet aan de levensduur afleest is de energierekening. Een toestel van tien jaar dat goed is afgesteld draait vaak zuiniger dan een nieuw toestel op een installatie die scheef staat.

Wat de levensduur verkort

Vervuild water is de grootste sluipmoordenaar. Magnetiet, dat zwarte slib uit stalen radiatoren, slijt de pomp, zet zich af in de warmtewisselaar en verstopt kleppen. Wie elke maand bijvult en zo continu vers zuurstofrijk leidingwater inbrengt, versnelt dat proces zonder het te merken.

Kort cyclen is de tweede. Een ketel die te groot is bemeten voor een klein, goed geisoleerd appartement gaat de hele dag aan en uit. Elke start is een ontstekingsronde en een thermische schok. In een stad waar 60,1 procent van de woningen meergezins is, komt dat patroon veel voor.

En dan de zoute lucht. In Katwijk en Noordwijk gaat de aantasting van uitmonding, buitenmantel en condensafvoer merkbaar sneller dan landinwaarts. Het toestel binnen heeft daar minder last van dan de doorvoer op het dak, maar een lekkende of verstopte afvoer legt het toestel wel plat.

Wat de levensduur verlengt

Jaarlijks de brander schoon, de sifon door en de verbranding gemeten. Dat is geen ritueel: een vervuilde brander laat de warmtewisselaar heter draaien dan bedoeld, en dat is precies het onderdeel dat u niet wilt vervangen.

Waterzijdig inregelen verlengt de levensduur langs een andere weg. Als het water eerlijk over de radiatoren verdeeld is, kan de aanvoertemperatuur omlaag en hoeft het toestel minder vaak vol vermogen te draaien. Dat kost vanaf 329 euro per woning exclusief btw en het effect is het grootst in ruime huizen met veel radiatoren.

Houd de druk stabiel. Een installatie die jarenlang tussen 1,5 en 2,0 bar blijft staan, is een installatie waar geen zuurstof bij komt.

Wat de leeftijd voor uw keuzes betekent

Onder de tien jaar hoeft u nergens over na te denken behalve over onderhoud. Tussen tien en vijftien wordt het verstandig om bij elke beurt te vragen hoe de warmtewisselaar erbij staat en of de voordruk van het expansievat nog klopt. Boven de vijftien jaar gaat u plannen, ook als er niets aan de hand is.

Die grens komt ook in onze abonnementen terug. All-in, dat materialen tot 300 euro per kalenderjaar dekt, geldt voor toestellen tot en met vijftien jaar. Daarboven zijn de kansen dat er iets duurs gebeurt te groot om nog als contract te verkopen, en dat zeggen wij liever vooraf dan achteraf.

De Leidse voorraad in cijfers

Van de Leidse woningen is 88,6 procent van voor 2000 en 60,1 procent meergezins. In zo'n voorraad hangt veel apparatuur uit de eerste en tweede generatie hoogrendementsketels, vaak in een keuken- of bergkast. In Katwijk ligt het aandeel van voor 2000 nog hoger, op 95,1 procent, en in Nieuw-Vennep op 96 procent.

De uitzondering zit in de polderdorpen. Pijnacker heeft 78 procent van voor 2000, Waddinxveen 78,2 en Roelofarendsveen 79, wat betekent dat daar relatief veel toestellen uit deze eeuw hangen met vloerverwarming eronder. Daar gaat het gesprek minder over vervangen en meer over inregelen op een lagere temperatuur.

Kort samengevat

• Reken op vijftien tot achttien jaar; boven die leeftijd zijn onderdelen het echte probleem.
• Warmtewisselaar, ventilator en gasblok bepalen samen wanneer vervangen goedkoper is dan repareren.
• Vervuild water en veel start-stopcycli verkorten de levensduur het hardst.
• Aan de kust gaat de afvoer sneller kapot dan het toestel zelf.
• Vanaf vijftien jaar gaat u plannen; All-in geldt tot en met die leeftijd.
• Een goed ingeregelde installatie laat de ketel koeler en rustiger draaien.

Weet u het bouwjaar van uw toestel niet, kijk dan op het typeplaatje achter of naast de mantel. Dat ene getal bepaalt hoe u naar elke rekening kijkt die er de komende jaren nog aankomt. Nadert het toestel de vijftien, vraag dan bij de eerstvolgende beurt om een korte inschatting van de staat van de warmtewisselaar, zodat u zelf het moment kiest en niet de eerste vorstnacht.